Bijeenkomsten
Breda, 1 juli 2010
Bijeenkomst over leidinggeven aan eigenwijze professionals
Tijdens de bijeenkomst van het Zuidelijk Informatie Netwerk (ZIN) op donderdag 1 juli 2010 bij de Avans Hogeschool in Breda stond het leidinggeven aan professionals in de informatiesector centraal. Professionals zijn vaak eigenwijs en gedragen zich soms als natuurlijke tegenstanders van de managers; lichtelijk anarchistische trekjes zijn bij veel professionals te signaleren. Hoe is het mogelijk om nog effectief leiding te geven aan deze professionals? In deze bijeenkomst die zowel interessant was voor leidinggevenden als voor professionals heeft presentator Edwin Schouten van The Visioning Group zijdelings ook professioneel adviseren onder de loep genomen. Adviseren zal je als leidinggevende of professional best lukken, maar om uit te blinken in professioneel adviseren moet je wel weten hoe je dat doet: welke vaardigheden je daar voor moet ontwikkelen en ook inzetten.

Bron afbeelding: www.visioning.nl
Leiders, managers en professionals: stijfkoppen, angsthazen en krampachtigen
Als inleider sprak Charl Lavell van de Stuurgroep ZIN over karakteristieken van en verschillen tussen leiders, managers en professionals. Oftewel: Over stijfkoppen, angsthazen en krampachtigen. Charl behandelde onder meer de diverse dilemma's waar leiders en managers in hun werk dagelijks mee te maken.
Leiders:
- Wat zie ik om mij heen gebeuren?
- Hoe houd ik bij wat er in de wereld speelt?
- Moet ik ruimte geven of resultaat vragen?
- Moet ik vernieuwen of behouden?
- Hoe geef ik leiding?
Managers:
- Wat is mijn rol tussen beleid en uitvoering?
- Hoe draag ik bij aan effectief beleid?
- Hoe zorg ik dat mensen goed samenwerken?
- Hoe regel ik dat mijn mensen optimaal presteren?
- Hoe geef ik leiding?

Bron afbeelding: www.zinnet.info
Met als conclusie: Ondernemers durven risico's te nemen en weten dus ook dat ze onderuit kunnen gaan. Managers zijn angsthazen. Ze hebben geleerd dat ze geen fouten mogen maken en de kosten moeten verlagen.
Verder ging Charl nog in op de tekortkoningen van slecht presterende leiders en op beantwoording van de vraag wat een leider dan wel moet doen en wat hij/zij vooral niet moet doen.
En dan tot slot: de professionals. Hoe kenmerken en gedragen zij zich in hun werk:
- Kennisontwikkeling door overdracht en socialisatie
- Ongrijpbare niet gecodeerde kennis ('tacit knowledge')
- Sterke focus op kernproces en kennisproces
- Identificatie met beroep: beroepstrots - beroepshabitus
- Waardering en bewondering door beroepsgenoten
- Publieke erkenning relevant
- Streven naar handelingsruimte en autonomie
- Het 'goede' doen.
Met de afsluitende citaten over professionals:
"Laat mij gewoon mijn werk doen, dan komt het wel goed"
"Managers zijn noodzakelijk kwaad en vooral bedoeld om de ondersteuning te regelen"
Professioneel adviseren
Leidinggeven aan en motiveren van professionals
Hoofdspreker en 'topper' van de bijeenkomst was Edwin Schouten. Als drijvende kracht achter The Visioning Group (http://www.visioning.nl/) liet Edwin de deelnemers een gecompliceerde probleemstelling uit de beroepspraktijk behandelen. Centrale vraag bij die probleemstelling was: hoe ga je als informatieprofessional of kennismanager op de enige juiste manier om met een klantvraag of probleem van de klant. Met andere woorden: wanneer is adviseren pas echt professioneel adviseren.

Bron afbeelding: www.visioning.nl
Aansluitend op deze probleemstelling attendeerde Edwin de gasten van de bijeenkomst op zijn nieuwe boek En? De essentie van professioneel adviseren. Een handboek over hoe je als een echte professional wil adviseren of beleid wil ontwikkelen. Het beschrijft alle facetten van het advies- en beleidsvak en het leidinggeven aan professionals.

Bron afbeelding: www.freeband.nl
Hoofdstuk 11 van het boek gaat specifiek in op leidinggeven aan professionals. Een effectieve stijl van leidinggeven is afhankelijk is van het ontwikkelingsniveau van de persoon aan wie leiding moet worden gegeven en van de werksituatie. Een leidinggevende moet dus verschillende stijlen van leidinggeven beheersen en goed kunnen toepassen. Je kiest de meest effectieve leiderschapsstijl op basis van het ontwikkelingsniveau van de medewerker. Elke werksituatie is anders en vraagt een andere stijl van leidinggeven. Welke stijl het meest effectief is hangt af van bijvoorbeeld:
- Aard van het werk: routinematig of afwisselend;
- complexiteit van het werk;
- bedrijfscultuur: normen en waarden;
- urgentie van het werk;
- de tijd die je mensen hebben (of jijzelf als leidinggevende hebt), om in te grijpen;
- schaarste op de arbeidsmarkt;
- ontwikkelingsfase van de organisatie: consolidatie, uitbreiding, crisis.

Bron afbeelding: www.elephant-hrdm.nl
Hoofdstuk 12 gaat over het motiveren van professionals. Er bestaan allerlei ideeën over het motiveren van professionals:
- Die hoef je niet te motiveren, die zijn al gemotiveerd;
- die hoef je alleen maar te motiveren met inspireren en faciliteren;
- die moet je juist motiveren om net het verschil te maken.
Uitgangspunt in het boek is dat iedere professional gemotiveerd moet worden om hem/haar tot bijzondere prestaties te brengen. Motivatiefactoren zijn factoren die een professional tot hogere prestaties brengen, bijvoorbeeld: interessant werk, carrièreperspectief en persoonlijke groei. Typische motivatiefactoren zijn:
- Inspirerende visie;
- uitdagingen, doelen en verantwoordelijkheid in het werk;
- persoonlijke groei;
- aandacht, erkenning, waardering.

Bron afbeelding: www.visioning.nl
Afsluiting
We hebben de bijeenkomst afgesloten met en uitgebreid buffet in de prachtige centrale hal van de Avans Hogeschool. Hier werd behalve gegeten en gedronken ook nog druk nagepraat en genetwerkt.
Bronnen en meer informatie
- En? - De essentie van professioneel adviseren / Edwin Schouten. Klik hier...
- Leidinggeven aan professionals? Niet doen!Over kenniswerkers, vakmanschap en innovatie / Mathieu Weggeman. Klik hier... en Klik hier...
- Leidinggeven aan professionals? Niet doen! / Jan Wietsma. Klik hier...
- TCG TopSeminar: Leidinggeven in Verandering. Leidinggeven aan professionals? Klik hier...
- Leidinggeven aan professionals (1): de kunst van het niet-leidinggeven. Do's en dont's voor leidinggevenden van professionals / Hans Ploeg. Klik hier...
- Leidinggeven aan professionals (2): de autonomie verklaard Ofwel, elke monnik heeft zijn eigen kap (en zijn eigen tempeltje!) / Hans Ploeg. Klik hier...
- Dé Onderbouwmanifestatie: Leidinggeven aan professionals? Niet doen! / Mathieu Weggeman. Utrecht, 17 november 2008. Klik hier...
- Leidinggeven aan professionals. Wel doen! In: Kader Primair, maart 2009; p. 14-17. Klik hier...
- Leidinggeven aan professionals: 'Het motiveren en binden van docenten' / Lotte Anne Mertens . Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO), Universiteit Utrecht.
- Scriptie: Master Communicatie, Beleid en Management. Klik hier...
- Managementopvolging in professionele organisaties: waarom mislukken professionals als manager? / Marcel Wanrooy. Klik hier...
- Leiderschap van professionele dienstverlening / Eva-Marije de Boer. Erasmus Universiteit Rotterdam. Klik hier...
- P. van Delden, Professionele organisaties. Vernieuwen onder druk. Uitgeverij Contact. Amsterdam, 1996. ISBN 9025407099
- M. Wanrooy, Leidinggeven tussen professionals. Scriptum, Schiedam 2003. ISBN 9055942227
- M. Wanrooy: 'Echte professionals kunnen niet leidinggeven'. In: Veel succes met HRM(redactie W. Sorgdrager) Noordboek, Groningen 2004. ISBN 9033012766
- W. Sorgdrager, Personeelsmanagement in de eerstelijnsgezondheidszorg. Een praktijkwijzer voor huisartsen en assistenten onder één dak. LVG, Utrecht 2005. ISBN 9072225376
- W. van Osch en H. van der Wiel, Competent communiceren. Handboek voor de professional.Van Gorcum, Assen 2001. ISBN 9023236785

